In 2050, over 24 jaar dus, moeten alle gebouwen in Europa emissievrij én energiezuinig zijn. Dit staat in de Energy Performance of Buildings Directive IV (de EPBD IV). Dit is een vernieuwde Europese richtlijn voor de energieprestatie van alle gebouwen. De komende jaren gaat Nederland steeds meer regels van de richtlijn invoeren, waarbij 29 mei 2026 het eerste station is.
Dit is de Richtlijn in het kort:
Het doel van Richtlijn (EU) 2024/1275 is de energieprestatie van gebouwen binnen de EU te verbeteren. Het einddoel is dat alle gebouwen volledig uitstootvrij zijn in 2025. Nieuwe overheidsgebouwen moeten vanaf 2030 uitstootvrij zijn, verwarmingsketels op fossiele brandstoffen worden uitgefaseerd tegen 2040 en voor bestaande gebouwen ligt de focus op het eerst renoveren van de slechtst presterende gebouwen. Zo moet de slechtst presterende 16% van de gebouwen tegen 2030 worden opgewaardeerd en de slechtst presterende 26% tegen 2033, terwijl voor woongebouwen de gemiddelde energieprestatie van het gebouwenbestand tegen 2030 met 16% verbeterd moet zijn ten opzichte van 2020. De richtlijn voorziet ook in minimale energieprestatienormen, een geharmoniseerd model voor energieprestatiecertificaten en nationale renovatieplannen; lidstaten moeten de richtlijn uiterlijk 29 mei 2026 omzetten in nationale wetgeving.
Dit gaat er veranderen per 29 mei:
Het energielabel krijgt een nieuw ontwerp
Verkoop of verhuur je een pand? Dan krijg je vanaf 29 mei te maken met een vernieuwd energielabel. Het label krijgt een nieuw ontwerp en bevat meer informatie, bijvoorbeeld over CO₂-uitstoot, het aandeel hernieuwbare energie en de kans op oververhitting in de zomer. Labels die al zijn afgegeven blijven gewoon geldig.
Heb je zonnepanelen én een thuisbatterij van minimaal 5 kWh? Goed nieuws: die batterij telt voortaan mee in de berekening van je energielabel. Dat kan zomaar een labelstap schelen.
Monumenten: ook een energielabel verplicht
Zit jouw kantoor of bedrijfspand in een beschermd monument? Dan vervalt de uitzondering op de energielabelplicht. Bij verkoop, verhuur of oplevering heb je straks ook een energielabel nodig. Voor de energie-eisen zelf blijven monumenten wél uitgezonderd. De label C-verplichting voor kantoren geldt dus nog steeds niet voor jou. Je hebt het label nodig, maar hoeft er (nog) niet aan te voldoen.
Zonnepanelen: de verplichting komt eraan
Nog geen zonnepanelen? De EPBD IV maakt ze op termijn verplicht, waar dat technisch en economisch haalbaar is. Vanaf 1 januari 2027 geldt de verplichting voor nieuwe utiliteitsgebouwen met meer dan 250 m² vloeroppervlak. Vanaf 2028 geldt de eis ook voor verbouwingen waarvoor een omgevingsvergunning nodig is.
Bouw je binnenkort iets nieuws of staat er een flinke verbouwing op de planning? Neem dit dan nu al mee. Achteraf aanpassen kost altijd meer.
Laadinfrastructuur: verplicht bij nieuwbouw en renovatie
Bouw je na 29 mei een nieuw pand of verbouw je ingrijpend? Dan gelden er nieuwe eisen voor laadpalen en de bijbehorende infrastructuur voor elektrisch vervoer. Denk aan leidingen en aansluitpunten, ook als je nu nog geen laadpaal wil plaatsen. Voorbereid bouwen is een stuk goedkoper dan later alsnog sleuven hakken.
En verder: slimmer gebouwbeheer en een nieuw paspoort
Voor grotere utiliteitsgebouwen komt er een verplichting voor een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS). Zo’n systeem monitort je energiegebruik en stuurt installaties automatisch bij. De exacte richtlijnen volgen later in 2026.
Vanaf eind mei kun je een renovatiepaspoort laten opstellen. Daarin staat hoe je de energieprestatie van jouw gebouw stap voor stap kunt verbeteren, inclusief welke technische opties en financieringsmogelijkheden er zijn. Weet je niet waar je moet beginnen met verduurzamen? Dit paspoort geeft je een concreet vertrekpunt.
Meer volgt
Dit is slechts het eerste station. De komende jaren gaat er nog veel meer veranderen. Sommige dingen zijn nog niet eens helemaal uitgekristalliseerd. Feit is: we moeten eraan voldoen, want het gaat hier om Europese wet- en regelgeving. Heb je vragen hierover? Neem contact op met het Duurzaam Ondernemersloket of de RVO.