Veel Nederlandse bedrijventerreinen zijn nog onvoldoende voorbereid op extreme regen en hoge temperaturen. Dat blijkt uit de nieuwe landelijke Werklandschappenscan, waarin ruim 3.700 bedrijventerreinen zijn onderzocht op klimaatbestendigheid, biodiversiteit en gezondheid. De conclusie is duidelijk: veel terreinen zijn sterk versteend en daardoor kwetsbaar voor wateroverlast en hittestress.
Volgens de analyse is 70 procent van de bedrijventerreinen gevoelig voor wateroverlast bij extreme regen. Tegelijkertijd heeft vijf op de zes terreinen te weinig groen om hitte en waterproblemen goed op te vangen. En in Westfriesland scoren we niet veel beter dan elders in het land. Alleen als als het gaat om wateroverlast wordt ruim 83% van de gebouwen op bedrijventerreinen serieus bedreigd.
Wateroverlast en hitte nemen toe
Bedrijventerreinen bestaan gemiddeld voor bijna de helft uit verhard oppervlak, zoals asfalt, tegels en parkeerplaatsen. In Westfriesland is gemiddeld 40% verhard en 34% bebouwd. Regenwater kan daardoor moeilijk in de bodem zakken en moet vaak via het riool worden afgevoerd. Bij hevige buien kan dat systeem de hoeveelheid water niet altijd verwerken. Volgens de onderzoekers kan bij extreme regen een op de vijf gebouwen te maken krijgen met water tegen het pand, wat schade kan veroorzaken aan gebouwen en infrastructuur.
Daarnaast speelt ook hitte een rol. Op sommige bedrijventerreinen kan de temperatuur op een warme zomerdag meer dan 10 graden hoger liggen dan in de omgeving. Dat heeft gevolgen voor het comfort van werknemers, maar ook voor energiegebruik en bedrijfsvoering.
Groen speelt een belangrijke rol
De analyse laat zien dat groen een belangrijke rol speelt bij het beperken van deze risico’s. Bomen, struiken en groene stroken zorgen voor verkoeling en helpen om regenwater vast te houden.
Toch is dat groen op veel bedrijventerreinen beperkt aanwezig. Slechts één op de zes terreinen heeft voldoende bomen, en gemiddeld bestaat maar 4 procent van een terrein uit struiken en heggen. Dat is bij ons 2,4%, aangevuld met 12,2% gras.
Meer groen kan dus al snel verschil maken, bijvoorbeeld door:
-
bomen en groenstroken toe te voegen
-
bestrating deels te vervangen door groen of waterdoorlatende materialen
-
regenwater lokaal op te vangen of te laten infiltreren
Kleine stappen kunnen al helpen
Volgens de initiatiefnemers van de Werklandschappenscan zijn er al relatief eenvoudige maatregelen mogelijk. Denk aan het planten van bomen, het toevoegen van groen op eigen terrein of het openbreken van verhard oppervlak. Op de langere termijn vraagt klimaatadaptatie op bedrijventerreinen vaak ook om samenwerking tussen ondernemers, bijvoorbeeld bij gezamenlijke vergroening of wateropvang. Vaak in combinatie met samenwerking met de gemeente om een en ander mogelijk te maken.
Inzicht in bedrijventerreinen
De Werklandschappenscan is ontwikkeld door Werklandschappen van de Toekomst, een initiatief van IVN Natuureducatie met steun van verschillende ministeries. Voor het eerst zijn alle Nederlandse bedrijventerreinen doorgerekend op klimaat-, biodiversiteits- en gezondheidsindicatoren.
Via het Werklandschappendashboard kun je de situatie ook per terrein bekijken.