Wat doe je als je bedrijf wil groeien, maar er geen extra vermogen beschikbaar is op het elektriciteitsnet? M2 Printing in Enkhuizen begon niet direct met een batterij of een andere grote investering, maar met meten. Een energiemanagementsysteem maakte zichtbaar waar de pieken zaten en hoe het bedrijf die zelf kon verlagen. Inmiddels werkt M2 samen met andere ondernemers op Schepenwijk aan een volgende stap: energie slimmer met elkaar benutten.
M2 Printing zit al zo’n 25 jaar op Schepenwijk in Enkhuizen. Ongeveer vijftien jaar geleden werd het pand uitgebreid. Ook het bedrijf zelf bleef groeien. Maar juist die groei bracht de afgelopen jaren een nieuw vraagstuk met zich mee.
“Toen netcongestie steeds meer in het nieuws kwam, zijn we gaan kijken: wat kunnen we zelf doen?”, vertelt Tijs Evers. Samen met Lennaert Bakker houdt hij zich binnen M2 bezig met verduurzaming. Het bedrijf heeft inmiddels zo’n vijf jaar een eigen duurzaamheidsteam en keek onder meer naar zonnepanelen, materiaalscheiding en andere manieren om de bedrijfsvoering duurzamer te maken.
Dat werd extra urgent toen M2 een nieuwe machine wilde plaatsen. Lennaert: “We wilden meer investeren en gezond doorgroeien. We hebben extra vermogen aangevraagd bij Liander, maar dat komt naar verwachting pas in 2036 beschikbaar. Dan moet je dus kijken wat er ondertussen wél kan.”
Eerst meten waar de pieken zitten
M2 investeerde in een energiemanagementsysteem (EMS). Daarmee werd precies zichtbaar wanneer het bedrijf stroom gebruikt en waar de grootste pieken ontstaan. De uitkomst was verrassend praktisch. Iedere ochtend kwamen medewerkers ongeveer tegelijk binnen, werden machines aangezet en begon ook de kalander met opwarmen. Die machine moet naar ongeveer 200 graden en vraagt tijdens het opstarten veel vermogen. “Daardoor gingen we vaak ’s ochtends over ons gecontracteerde vermogen heen”, vertelt Tijs. “Als je dat eenmaal ziet, kun je ook gaan nadenken over hoe je het anders kunt organiseren.”
De eerste oplossing vroeg geen nieuwe batterij of extra netcapaciteit, maar een aanpassing in de bedrijfsvoering. De kalander start tegenwoordig automatisch ongeveer anderhalf uur eerder. Tegen de tijd dat de rest van het bedrijf opstart, is de machine al op temperatuur en ligt het stroomverbruik aanzienlijk lager. In de zomer helpt bovendien de opbrengst van de zonnepanelen om onder het gecontracteerde vermogen te blijven. In de winter is de ruimte kleiner.
Ook laden op het juiste moment
Hetzelfde principe geldt voor elektrische auto’s. “Het zou zonde zijn als je over je grens heen gaat omdat er toevallig een auto staat te laden”, zegt Tijs. Daarom kijkt M2 hoe het laden automatisch kan worden teruggeschakeld of tijdelijk gestopt wanneer het stroomverbruik elders in het bedrijf oploopt.
De ervaringen laten volgens Lennaert zien hoe belangrijk inzicht is. “Dan weet je waar je over praat, wat je nu nodig hebt en wat je straks nodig hebt.”
Dat laatste wordt steeds belangrijker. M2 denkt na over nieuwe machines én over de bouw van een nieuw bedrijfspand. “Je wilt vooruit. Maar als je tot 2036 geen extra vermogen kunt krijgen, kun je niet gewoon tien jaar wachten. Dan kom je uiteindelijk uit bij oplossingen als een aggregaat of een grote batterij, terwijl dat niet per se past bij wat je vanuit duurzaamheid wilt.”
Samenwerken op Schepenwijk
Daarom kijkt M2 inmiddels ook buiten de eigen voordeur. Via een traject van de gemeente en Firan zijn bedrijven onderzocht die op hetzelfde deel van het elektriciteitsnet zijn aangesloten. Een kopgroep met onder meer Florex en Vandersterre onderzoekt nu of samenwerking mogelijk is. De energieprofielen lijken elkaar goed aan te vullen. “Het ene bedrijf heeft op andere momenten veel stroom nodig dan het andere”, zegt Tijs. “Juist daardoor zien we kansen.”
Een van de mogelijke vervolgstappen is een groepstransportovereenkomst, waarbij bedrijven gezamenlijk afspraken maken over het gebruik van beschikbare transportcapaciteit. Florex beschikt bijvoorbeeld al over batterijopslag. “Daar zouden we op termijn misschien gezamenlijk gebruik van kunnen maken”, zegt Lennaert. “Het gaat er niet direct om dat iemand hier geld aan verdient, maar dat je samen zorgt dat de beschikbare energie zo goed mogelijk wordt benut.”
Groei vraagt om samenwerking
Voor M2 zit de meerwaarde niet alleen in extra capaciteit. De samenwerking maakt het ook mogelijk om kennis te delen en toekomstplannen naast elkaar te leggen. “We onderzoeken de mogelijkheden om een nieuw pand te bouwen”, vertelt Lennaert. “Dan is het heel waardevol om met andere ondernemers te kunnen sparren. Misschien kunnen wij anderen helpen en kunnen zij weer iets voor ons betekenen.”
Volgens Tijs begint zo’n samenwerking wel bij goede data. “Je moet eerst weten waar je zelf staat. Hoe ziet je verbruik eruit? Waar zitten de pieken? En wat verwacht je de komende jaren nodig te hebben?” Dat is misschien wel de belangrijkste les uit hun eigen traject. Een batterij, energiecoöperatie of andere technische oplossing kan interessant zijn, maar niet voordat duidelijk is welk probleem ermee moet worden opgelost.
Lennaert: “Ondernemers willen groeien en vooruit. Wij kwamen erachter dat netcongestie dat in de weg kon zitten. Dankzij het EMS kregen we inzicht en konden we zelf al stappen zetten. Nu kijken we samen met andere bedrijven hoe we verder kunnen.”