De energietransitie gaat allang niet meer alleen over stroom. Juist warmte speelt een steeds grotere rol. Gemeenten werken daarom aan zogeheten warmteprogramma’s: plannen waarin staat hoe gebouwen en gebieden in de toekomst duurzaam worden verwarmd. Voor veel ondernemers roept dat vragen op. Wat houdt zo’n programma precies in? En wat heb je er als ondernemer aan?
Wat is een warmteprogramma?
Een warmteprogramma is een gemeentelijk plan waarin wordt onderzocht en vastgelegd hoe een gebied in de toekomst van duurzame warmte kan worden voorzien. Als we van het gas af moeten, bijvoorbeeld. Dit zijn dus alternatieven voor aardgas, zoals warmtenetten, individuele warmtepompen of collectieve oplossingen met restwarmte, aquathermie of geothermie.
Belangrijk om te weten: een warmteprogramma is geen blauwdruk die morgen wordt uitgevoerd. Het is een verkenning en richtinggevend kader. Gemeenten brengen in kaart wat technisch, ruimtelijk en economisch haalbaar is en waar kansen liggen om samen stappen te zetten. Ook hier zie je dat samenwerking onmisbaar is!
Waarom warmte nu zo’n belangrijk thema is
Warmte is goed voor een groot deel van het energiegebruik van bedrijven. Verwarming van kantoren, loodsen, kassen en processen vraagt veel energie. Tegelijkertijd staat het elektriciteitsnet onder druk door netcongestie.
Daar zit precies de samenhang:
hoe meer warmte we elektrisch oplossen, hoe zwaarder het net wordt belast. Warmteprogramma’s kijken daarom nadrukkelijk naar oplossingen die de druk op het elektriciteitsnet kunnen beperken, bijvoorbeeld door:
- collectieve warmtesystemen,
- gebruik van lokale restwarmte,
- opslag van warmte,
- slimme combinaties van warmte en elektriciteit.
Wat betekent dit voor ondernemers?
Voor ondernemers zijn warmteprogramma’s vooral relevant omdat ze vroegtijdig inzicht geven in wat er mogelijk en waarschijnlijk is in een gebied. Niet alleen voor woningen, maar ook voor bedrijventerreinen en gemengde gebieden.
Het programma kan bijvoorbeeld laten zien:
- of een warmtenet kansrijk is,
- of individuele oplossingen logischer zijn,
- welke investeringen op termijn verwacht kunnen worden,
- en waar samenwerking loont.
Dat helpt bij het maken van keuzes voor het eigen pand. Ga je investeren in een nieuwe installatie? Dan is het prettig om te weten of er over vijf of tien jaar een collectieve warmteoplossing in beeld is.
Samenhang met netcongestie
Netcongestie dwingt ondernemers en overheden om breder te kijken dan alleen elektriciteit. Warmteprogramma’s maken die koppeling expliciet. Door warmte slimmer te organiseren, kan de vraag naar elektriciteit worden beperkt of beter gespreid. Voor ondernemers betekent dat dat niet elke verduurzamingsstap automatisch elektrisch hoeft te zijn. In sommige situaties is een collectieve of hybride warmteoplossing slimmer, goedkoper en toekomstbestendiger.
Samenwerking met ondernemers én inwoners
We hebben allemaal warmte nodig, als ondernemers, maar ook als inwoners. Daarom zoeken gemeenten in warmteprogramma’s nadrukkelijk naar verbinding tussen verschillende gebruikers in een gebied. Bedrijven, bewoners en instellingen zitten vaak op dezelfde infrastructuur en hebben baat bij gezamenlijke oplossingen.
In gemeenten zoals Enkhuizen lopen verkenningen waarbij wordt gekeken hoe ondernemers en inwoners elkaar kunnen versterken. Bijvoorbeeld door restwarmte van bijvoorbeeld agrarische bedrijven te benutten voor woningen, of door gezamenlijke investeringen in infrastructuur mogelijk te maken. Voor ondernemers kan dit nieuwe rollen betekenen: als gebruiker, leverancier, deelnemer of partner in een collectieve oplossing. Ook in het Grootslag in Andijk kijken ondernemers waar ze elkaar vinden in het warmtevraagstuk.
Geen verplichting, wel een kans om aan te haken
Een warmteprogramma verplicht ondernemers niet om direct maatregelen te nemen. Het is vooral een uitnodiging om mee te denken. Wie zich vroegtijdig aansluit bij gesprekken en verkenningen, kan invloed uitoefenen op keuzes die later gemaakt worden.
Dat vergroot de kans dat oplossingen aansluiten bij de praktijk van bedrijven: qua kosten, bedrijfszekerheid en planning.
Wat kun je als ondernemer met een warmteprogramma?
Een warmteprogramma helpt om:
- beter te begrijpen wat er in jouw gebied speelt,
- investeringen in het eigen pand slimmer te plannen,
- kansen voor samenwerking te herkennen,
- en verrassingen in de toekomst te voorkomen.
Warmteprogramma’s laten zien dat de energietransitie breder is dan stroom alleen. Juist door warmte, elektriciteit en ruimte samen te bekijken, ontstaan oplossingen die haalbaar zijn voor ondernemers én inwoners. Voor ondernemers biedt het warmteprogramma vooral perspectief: inzicht, richting en de mogelijkheid om samen op te trekken in een tijd waarin energie steeds schaarser en waardevoller wordt.