Ook een historisch bedrijfspand kan duurzamer worden. De vraag is niet óf er iets mogelijk is, maar welke maatregelen passen bij het gebouw, de gebruiker en de situatie. Daarom werkt het Duurzaam Ondernemersloket Westfriesland samen met De Groene Grachten: specialist in het verduurzamen van historische gebouwen en gebieden.
Veel ondernemers willen hun pand verduurzamen. Lagere energiekosten, meer comfort, minder verspilling en een toekomstbestendig gebouw zijn goede redenen om aan de slag te gaan. Maar bij oudere of monumentale panden leeft vaak dezelfde vraag: wat mag er eigenlijk? En wat kan er zonder het karakter van het gebouw aan te tasten?
Volgens Frank Turkenburg is dat precies waar goede begeleiding het verschil maakt. “Veel mensen denken dat er niet zoveel kan met monumentale panden. Maar er zijn heel veel smaken in verduurzamen. Het begint met goed advies van iemand die verstand heeft van het gebouw én laat zien wat er in jouw situatie mogelijk is.”
De groene missie van Wubbo Ockels
De Groene Grachten ontstond vanuit de missie van astronaut en duurzaamheidspionier Wubbo Ockels. Na zijn ruimtereis sprak hij over de aarde als ‘ruimteschip Aarde’: een plek die we samen moeten beschermen. Een van zijn laatste initiatieven was het verduurzamen van monumentale panden.
Samen met de huidige directeur Suze Gehem zette hij De Groene Grachten op. Het begon met zes grachtenpanden aan de Nieuwe Prinsengracht in Amsterdam. Inmiddels is de organisatie uitgegroeid tot een team van 27 mensen en zijn er meer dan 2.200 gebouwen verduurzaamd.
Die ervaring nemen ze nu ook mee naar ondernemers in Noord-Holland. Niet met standaardadviezen, maar met maatwerk. Want ieder winkelpand in de binnenstad, iedere stolpboerderij, ieder kerkgebouw, voormalig schoolgebouw of historisch bedrijfspand vraagt om een andere aanpak.
Waarom dit belangrijk is voor ondernemers
Als MKB’er heb je meestal geen tijd om uitgebreid in je pand te duiken. Je runt een winkel, kantoor, horecazaak, praktijk, werkplaats of agrarisch bedrijf. Soms ben je eigenaar van het pand, soms huurder. Ondertussen wil je wel iets doen aan hoge energiekosten, tocht, warmteverlies of installaties die niet meer passen bij deze tijd.
Juist dan is het prettig als er iemand meekijkt die weet waar de kansen én valkuilen zitten. Frank: “Verbouwen of verduurzamen is niet iets wat mensen elke dag doen. Dan is het fijn als iemand met je meedenkt en je ook behoedt voor verkeerde keuzes. Want verduurzamen gaat niet alleen over zonnepanelen of je dak isoleren. Het kan ook gaan om ventilatie (zeer belangrijk als je gaat isoleren), verschillende soorten isolerende beglazing of de verduurzaming van je warmtesysteem, bijvoorbeeld met een warmtepomp. Niet alles hoeft tegelijk. Maar het helpt als je weet wat slim is om eerst te doen en wat beter kan wachten.”
Van eerste scan tot uitvoering
“We werken vanuit het idee dat kennis delen de eerste stap is. Via De Groene Menukaart kunnen eigenaren en gebruikers van historische panden zelf al ontdekken welke maatregelen mogelijk zijn. Ook bieden we de Zelfscan Duurzaam Monument aan, waarmee je een eerste indruk krijgt van passende maatregelen, kosten, besparing, comfortverbetering en mogelijke subsidies voor jouw specifieke situatie.”
Maar soms is een online scan niet genoeg. Dan is advies op locatie nodig. “Tijdens een bezoek kijken we naar het gebouw, het gebruik en de wensen van de ondernemer. Waar gaat energie verloren? Welke maatregelen passen bij het pand? Zijn er vergunningen nodig? Welke subsidies of financieringsmogelijkheden zijn er? En hoe voorkom je dat je investeert in iets wat later niet goed blijkt te werken?”
De Groene Grachten kan ondernemers begeleiden van A tot Z: van kennis en advies tot subsidieaanvragen, vergunningen, verduurzamingsplan en begeleiding bij de uitvoering.
Samenwerking met provincie, gemeenten en ondernemers
In Noord-Holland werkt De Groene Grachten onder meer samen met de provincie, gemeenten en ondernemersnetwerken. Binnen het Ontzorgingsprogramma Verduurzaming MKB kunnen ondernemers in winkelgebieden op een laagdrempelige manier advies krijgen over het verduurzamen van hun pand en bedrijfsvoering.
“De aanpak is praktisch. Vaak sluiten we aan bij bestaande netwerken, zoals winkeliersverenigingen of ondernemersverenigingen. Tijdens een straataanpak of gebiedsgerichte actie gaan adviseurs in gesprek met ondernemers en bekijken zij direct de kansen van het pand. De eerste stap is goed advies. We brengen in kaart wat de kansen en uitdagingen zijn. Ondernemers krijgen meteen iets waarmee ze aan de slag kunnen. Het gaat om de combinatie van gebruiker, situatie en gebouw. Daar moet een passende oplossing uit komen die ook echt effect heeft.”
Niet alleen voor monumenten
De Groene Grachten is gespecialiseerd in historische gebouwen en gebieden. Dat betekent niet dat alleen officiële rijksmonumenten of gemeentelijke monumenten interessant zijn. Ook oudere bedrijfspanden, beeldbepalende gebouwen of panden in historische dorps- en stadscentra kunnen baat hebben bij specialistisch advies.
Juist daar kan verduurzaming spannend voelen. Mag ik isoleren? Kan ik zonnepanelen plaatsen? Wat betekent dit voor de uitstraling van mijn pand? Moet ik een vergunning aanvragen? En welke maatregelen leveren echt iets op? Door die vragen vroeg te stellen, voorkom je vertraging en verkeerde investeringen.
Verduurzamen begint met weten wat kan
“Voor ondernemers is de belangrijkste boodschap: je hoeft niet meteen alles te weten. Je hoeft ook niet direct een groot investeringsplan klaar te hebben. Begin met inzicht. Wat is de staat van het pand? Waar zit het grootste energieverlies? Welke maatregelen zijn technisch mogelijk? Wat past bij jouw gebruik? Welke regels gelden er? En welke subsidies of regelingen kun je benutten?
Een historisch bedrijfspand verduurzamen vraagt soms om extra aandacht. Maar onmogelijk is het zeker niet. Sterker nog: juist door slim te kijken naar het gebouw kun je maatregelen kiezen die comfort, energiebesparing en behoud van karakter combineren.”
Of zoals de gedachte achter De Groene Grachten ooit begon: als een eeuwenoud grachtenpand duurzaam kan, dan kan het overal.
Onderneem jij vanuit een historisch of zelfs monumentaal pand? Check dan even het aanbod van De Groene Grachten voor mkb’ers!