Op 23 februari aanstaande wordt het nieuwe kabinet van Nederland geïnstalleerd. Dit kabinet bestaat uit D66, VVD en CDA en presenteerde op 30 januari het coalitieakkoord ‘Aan de slag, bouwen aan een beter Nederland’ voor de periode 2026-2030.
Het akkoord raakt allerlei thema’s, maar voor ondernemers zijn vooral de afspraken rondom energie, verduurzaming en netcapaciteit belangrijk. Hieronder leggen we uit wat de plannen zijn, wat er verandert en wat dit voor jou als ondernemer kan betekenen.
1. Klimaat- en energiedoelen blijven op de agenda
Het nieuwe kabinet bevestigt in het akkoord dat het klimaatdoel voor 2030 behouden blijft, hoewel dat wel een uitdaging is. Met andere woorden: de inzet op duurzame energie en lagere CO₂-uitstoot blijft onderdeel van het beleid.
Dit betekent dat het kabinet:
-
verder wil met de uitvoering van bestaande klimaatmaatregelen,
-
knelpunten wil aanpakken waar die uitvoering hapert,
-
en doorbraken wil versnellen waar mogelijk.
Voor ondernemers betekent dit dat verduurzaming niet van tafel is, integendeel: het kabinet wil dat de energietransitie doorwerkt in de economie.
2. Netcongestie krijgt prioriteit
Netcongestie staat expliciet genoemd in het coalitieakkoord. Het kabinet wil dat de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet sneller gebeurt, omdat dit een belangrijke bottleneck is voor de energietransitie en voor bijvoorbeeld elektrificatie van bedrijven.
Het akkoord noemt onder meer:
-
aandacht voor een toekomstbestendig energiesysteem,
-
het wegnemen van knelpunten in uitvoering
-
én het verder ontwikkelen van oplossingen waarbij netuitbreiding en slimme inzet van technologie samenkomen.
Voor ondernemers betekent dit dat:
-
het kabinet erkent dat netcongestie een probleem is,
-
er beleid en mogelijk wetgeving richting snellere procedures kan komen,
-
maar dat de realiteit van netcapaciteit en de tijd die uitbreidingen kosten niet ineens verandert.
Het blijft zaak om:
-
te kijken naar slimmere benutting van het bestaande net (bijvoorbeeld flexibiliteit),
-
samen met andere bedrijven, gemeenten en netbeheerders vooruit te plannen
-
en goed in kaart te hebben wat je energie- en vermogensbehoefte op de langere termijn is.
3. Subsidies en investeringsregelingen: wat verandert?
Het coalitieakkoord bevat een aantal concrete punten die voor ondernemers relevant zijn als het gaat om subsidies en investeringen:
SDE++ blijft bestaan en wordt uitgebreid
De belangrijke subsidie voor duurzame energie-opwekking en CO₂-reductie, de SDE++, wordt verlengd met zes nieuwe openstellingsrondes tot en met 2032. Dit betekent dat er nog veel budget beschikbaar blijft om projecten rond zon, wind, waterstof en andere technologieën te ondersteunen.
Investerings- en stimuleringsregelingen worden samengevoegd
De bestaande energie- en milieuinvesteringsregelingen zoals:
-
Energie-investeringsaftrek (EIA),
-
Milieu-investeringsaftrek (MIA),
-
en VAMIL
worden, waar mogelijk, samengevoegd tot één robuust investeringspakket om het voor ondernemers eenvoudiger te maken om groene investeringen te doen.
Elektrisch rijden blijft fiscaal aantrekkelijk
Het kabinet wil elektrische mobiliteit dus blijven ondersteunen, bijvoorbeeld door fiscale voordelen te behouden of te verbeteren.
Kostendruk voor energie-intensieve bedrijven wordt aangepakt
Er komt een uitbreiding van de indirecte kostencompensatie (IKC) tot 2035. Dit is om de elektriciteitskosten voor energie-intensieve bedrijven te verlagen en zo een gelijker speelveld te creëren met andere Europese landen.
4. Harmonisatie en Europees speelveld
Het coalitieakkoord benadrukt dat Nederland wil blijven inzetten op een gelijk Europees speelveld.
Een concreet voorbeeld is het plan om de nationale CO₂-heffing af te schaffen en in plaats daarvan te kiezen voor Europese regelingen. Dit moet zorgen voor stabiliteit en duidelijkheid voor bedrijven die investeren in verduurzaming, zonder nieuwe nationale lasten bovenop Europese verplichtingen.
Dat maakt het voor bedrijven mogelijk om beter te plannen en investeringen in duurzame technologieën te doen zonder onverwachte nieuwe lasten.
5. Stabiliteit en samenwerking
Omdat het nieuwe kabinet een minderheidskabinet is, speelt samenwerking met de oppositie en met maatschappelijke partners een belangrijke rol bij het verwezenlijken van plannen.
Voor ondernemers betekent dit:
-
dat veranderingen niet vanzelf doorgaan;
-
maar dat er een sterke nadruk ligt op breed politiek en maatschappelijk draagvlak;
-
en dat sectorafspraken en koppelingen tussen overheid en bedrijfsleven onderdeel van de politiek worden.
Dat kan zowel kansen als onzekerheden met zich meebrengen, afhankelijk van hoe individuele voorstellen worden uitgewerkt.
Wat betekent dit voor jou als ondernemer?
-
SDE++ en andere subsidies blijven beschikbaar en zelfs uitgebreid.
-
Er komt meer nadruk op het slimmer benutten van netcapaciteit.
-
Investeringen in verduurzaming krijgen continuïteit en duidelijkheid.
-
Elektrisch rijden en duurzame innovaties blijven fiscaal aantrekkelijk.
-
Zicht op een Europese harmonisatie van klimaat- en energiebeleid.
Waar je realistisch in moet blijven
-
Vergunningen en netuitbreiding blijven tijd kosten; dit verandert niet zomaar.
-
Netcapaciteit blijft een uitdaging, ook al wordt het beleid aangescherpt.
-
Alle plannen moeten steeds steun krijgen in de Tweede en Eerste Kamer.
Het nieuwe kabinet zet in op continuïteit en versnelling van verduurzaming, het behoud van klimaatdoelen, meer duurzame energie en een toekomstbestendig energiesysteem, met realisme rondom netcapaciteit en procedures. Subsidies blijven, regelingen worden eenvoudiger en er komt aandacht voor industrie en elektrificatie, maar het echte werk begint nu pas met uitvoering van de plannen.
To be continued!