De beschikbaarheid van stroom is niet langer vanzelfsprekend. Steeds meer ondernemers lopen tegen beperkingen aan: uitbreiden lukt niet, elektrificatie wordt uitgesteld en nieuwe plannen blijven liggen. Samenwerken met de buren op het bedrijventerrein wordt vaak genoemd als oplossing. Maar samenwerking is geen startpunt. Het is een vervolgstap. Wie de beschikbaarheid van stroom wil waarborgen, begint bij zichzelf.
Stroom is niet schaars, de pieken zijn het probleem
Er is in Nederland niet per se te weinig elektriciteit. Het probleem zit vooral in wanneer we stroom gebruiken. Er is transportcongestie. Het elektriciteitsnet moet berekend zijn op de hoogste piek, niet op het gemiddelde verbruik. Die pieken ontstaan vaak op vaste momenten: aan het begin van de werkdag, bij gelijktijdig laden of wanneer meerdere installaties tegelijk aanslaan.
Zonder inzicht in die momenten lijkt het alsof ‘het net vol zit’, terwijl er op andere momenten juist ruimte is. Maar die ruimte zie je alleen als je weet hoe jouw verbruik zich over de dag verspreidt.
Wat is je energieprofiel?
Je energieprofiel laat zien hoeveel stroom je gebruikt, op welke momenten van de dag, waar je pieken zitten en welk deel van je verbruik continu is en welk deel flexibel.
Veel ondernemers kennen hun jaarverbruik of maandfactuur, maar hebben geen beeld van hun uur- of kwartierverbruik. Juist dat detail is essentieel. Want daar zie je waar het wringt, maar ook waar ruimte zit.
Zonder inzicht geen regie
Zonder inzicht in je eigen energieprofiel kun je nauwelijks sturen. Je weet niet welke installaties de piek veroorzaken, of verbruik te verschuiven is, of je probleem structureel is of tijdelijk en of je überhaupt kunt bijdragen aan oplossingen zoals flexibiliteit of samenwerking. Dat maakt elke vervolgstap onzeker. Of het nu gaat om investeren in opslag, slim laden of samenwerken met buren: zonder eigen data blijft het gissen.
Wat kun je zelf al doen?
Zodra je inzicht hebt, blijkt vaak dat er meer mogelijk is dan gedacht. Niet door grote investeringen, maar door slimmer organiseren. Dit zijn vaak relatief kleine dingen, zoals:
- processen anders plannen in de tijd,
-
laden verschuiven naar daluren,
-
installaties niet tegelijk laten opstarten,
-
instellingen van systemen optimaliseren.
Kleine aanpassingen kunnen pieken verlagen en daarmee direct effect hebben op je beschikbare capaciteit. Dat is vaak sneller en effectiever dan wachten op netuitbreiding.
Praktijkvoorbeeld: eerst inzicht, dan pas samenwerken
Op een bedrijventerrein liepen meerdere bedrijven vast op hun aansluiting. De eerste reflex was: samen een energiehub starten. Maar al snel bleek dat niemand precies wist hoe het eigen verbruik eruitzag. Er waren veel aannames, weinig data.
Eén ondernemer besloot te beginnen met meten. Hij bracht zijn energieprofiel in kaart en ontdekte dat zijn grootste piek niet overdag zat, maar juist ’s avonds door het gelijktijdig laden van voertuigen. Door laadtijden te spreiden, zakte zijn piek aanzienlijk. Reden om allemaal aan de slag te gaan met het eigen verbruik.
Pas daarna gingen ondernemers met elkaar om tafel. Met concrete profielen in plaats van aannames. Het bleek dat de pieken van de bedrijven nauwelijks samenvielen. Dat inzicht maakte samenwerking ineens realistisch. Niet omdat de techniek veranderd was, maar omdat het gesprek inhoud kreeg. Andersom had het ook kunnen gebeuren: dat alle pieken nagenoeg tegelijk vallen. Dan weet je ook dat daar een andere vorm van samenwerking moet worden gevonden.
Waarom samenwerking zonder eigen inzicht niet werkt
Samenwerken betekent capaciteit delen. Dat kan alleen als duidelijk is wie wanneer stroom nodig heeft, waar flexibiliteit zit en waar grenzen liggen. Zonder inzicht ontstaat discussie in plaats van oplossingen. Dan gaat het gesprek niet over wat mogelijk is, maar over wie moet inleveren. Dat ondermijnt vertrouwen en zet samenwerking onder druk.
Eerst individueel, dan collectief
In de praktijk werkt een vaste volgorde het best:
-
inzicht krijgen in je eigen energieprofiel,
-
optimaliseren waar dat kan,
-
pas daarna vergelijken met buren,
-
en dan pas gezamenlijke oplossingen onderzoeken.
Samenwerking is geen startpunt, maar een vervolgstap. Wie die volgorde omdraait, loopt vaak vast. Bovendien zal een partij als Liander pas met je in zee willen gaan als er een duidelijk profiel is voor het hele terrein.
De beschikbaarheid van stroom waarborg je niet door te wachten op netuitbreiding of door meteen groot te denken in collectieve oplossingen. Het begint bij jezelf. Bij inzicht. Bij regie.
Pas als je weet hoe jouw energie zich gedraagt, ontstaat ruimte om samen slimmer met het net om te gaan. En dán pas heeft de volgende stap zin. Tijd voor actie dus!